Việt Nam tăng cường hợp tác với New Zealand nhằm hoàn thiện quản lý xây dựng, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao khả năng ứng phó thiên tai
Trong bối cảnh ngành xây dựng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ với yêu cầu số hóa và nâng cao hiệu quả quản lý, Bộ Xây dựng Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế để tiếp thu những mô hình tiên tiến. Mới đây, đoàn công tác của Bộ Xây dựng đã có buổi làm việc với Bộ Thương mại, Đổi mới sáng tạo và Việc làm New Zealand (MBIE), tập trung trao đổi kinh nghiệm về quản lý hệ thống xây dựng, chuẩn hóa dữ liệu, cải cách quy trình cấp phép và các giải pháp nâng cao khả năng chống chịu thiên tai.
Ngày 27/7, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà dẫn đầu đoàn công tác làm việc với MBIE nhằm chia sẻ kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực trọng tâm như xây dựng chính sách quản lý công trình, chuyển đổi số ngành xây dựng, ứng dụng công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu và mô hình cấp phép xây dựng hiện đại.
Tham dự buổi làm việc, phía New Zealand có ông David Hall – Tổng giám đốc phụ trách Hiệu suất Hệ thống Tòa nhà, TS Michael Warren – Giám đốc Chính sách, ông Dave Gittings – Giám đốc Hiệu suất và Kỹ thuật Tòa nhà cùng các chuyên gia của MBIE.
Tại cuộc họp, đại diện MBIE giới thiệu cơ cấu tổ chức và chức năng quản lý của đơn vị. Theo đó, Cục Quản lý Hiệu suất Hệ thống Xây dựng là cơ quan tham mưu chính sách cho Chính phủ New Zealand trong lĩnh vực xây dựng, chịu trách nhiệm quản lý các công trình dân dụng và thương mại.
Một trong những nội dung được hai bên đặc biệt quan tâm là các giải pháp nâng cao khả năng chống chịu thiên tai. Đại diện MBIE cho biết quy chuẩn xây dựng của New Zealand được thiết kế với trọng tâm bảo đảm an toàn trước các rủi ro như động đất, lũ lụt và sạt lở đất do quốc gia này nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương.
Đối với các công trình xây dựng trước năm 1976, MBIE áp dụng phương pháp “gia cố có trọng tâm”, chỉ tập trung nâng cấp những hạng mục tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao như tường gạch không gia cố hoặc cột chịu lực không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Cách tiếp cận này giúp tối ưu chi phí đầu tư nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả và an toàn cho công trình.
Song song với đó, New Zealand đang trình Quốc hội dự luật mới nhằm quy định rõ trách nhiệm pháp lý, lộ trình gia cố các công trình cũ, đồng thời phân chia khu vực theo mức độ rủi ro địa chấn và quy định thời hạn hoàn thành đối với từng vùng.
Về chuyển đổi số, MBIE cho biết hệ thống quản lý xây dựng hiện vẫn tồn tại sự phân tán khi 67 hội đồng địa phương và 69 cơ quan cấp phép xây dựng sử dụng các tiêu chuẩn dữ liệu và quy trình khác nhau. Để giải quyết vấn đề này, MBIE đang phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng Bộ Tiêu chuẩn Dữ liệu Duy nhất (Single Data Standard) trên phạm vi toàn quốc, dự kiến triển khai trong vòng 12 đến 18 tháng tới.
Ngoài ra, New Zealand cũng áp dụng cơ chế công khai báo cáo tiến độ xử lý hồ sơ theo từng quý. Mục tiêu đặt ra là tối thiểu 80% hồ sơ có thời gian chờ kiểm tra nghiệm thu thực địa không quá ba ngày làm việc, qua đó rút ngắn thời gian cấp phép và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý.
Theo TS Michael Warren, khoảng 99% hồ sơ xây dựng tại New Zealand hiện được nộp trực tuyến. Mô hình thông tin công trình (BIM) đang được khuyến khích áp dụng trong khu vực thương mại, tuy nhiên chưa bắt buộc đối với các dự án đầu tư công.
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học xây dựng, MBIE giới thiệu mô hình tài trợ thông qua Cơ quan Nghiên cứu Xây dựng New Zealand (BRANZ). Nguồn kinh phí hoạt động của BRANZ được trích từ lệ phí cấp phép xây dựng, tạo cơ chế tài chính độc lập để triển khai các nghiên cứu kỹ thuật và hợp tác với các trường đại học.
Phía New Zealand cũng chia sẻ kinh nghiệm phát triển vật liệu xanh, tiết kiệm năng lượng thông qua hệ thống tiêu chuẩn tự nguyện, đồng thời giới thiệu mô hình quản lý chi phí đầu tư công và phát triển nhà ở xã hội do Bộ Phát triển Xã hội (MSD) cùng tổ chức Kāinga Ora triển khai. Hiện suất đầu tư nhà ở xã hội khoảng 4.000 NZD/m² và đang hướng tới mục tiêu giảm còn 3.500 NZD/m², thấp hơn khoảng 500 NZD/m² so với nhà ở thương mại. Chính sách hỗ trợ người dân được thực hiện bằng hình thức trợ cấp tiền thuê nhà thay vì kiểm soát giá bán.
Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Minh Hà đánh giá cao những chia sẻ thực tiễn từ MBIE về quản lý an toàn công trình, ứng phó thiên tai, chuẩn hóa dữ liệu, cải cách quy trình cấp phép xây dựng và cơ chế tài trợ nghiên cứu khoa học.
Thứ trưởng cũng ghi nhận các giải pháp kỹ thuật kháng chấn tiên tiến của New Zealand, đặc biệt là hệ thống cách ly địa chấn đang được ứng dụng tại một số công trình trọng điểm như sân bay và trụ sở MBIE.
Theo Thứ trưởng Phạm Minh Hà, Bộ Xây dựng Việt Nam đang tập trung hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng và phát triển hạ tầng. Những kinh nghiệm từ New Zealand về chuẩn hóa dữ liệu, mô hình gia cố có trọng tâm, cơ chế tài trợ nghiên cứu của BRANZ và phương thức quản lý minh bạch sẽ là nguồn tham khảo quan trọng, góp phần hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện chính sách, xây dựng hệ thống dữ liệu ngành và nâng cao chất lượng quản lý trong thời gian tới.