Một phương án hạ tầng chưa từng có tại Việt Nam đang được Đà Nẵng nghiên cứu: tuyến hầm dài khoảng 2,9km, trong đó gần 900m có thể nằm dưới khu vực đường băng sân bay quốc tế Đà Nẵng. Dự kiến vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, công trình được kỳ vọng mở thêm một trục giao thông mới cho đô thị trong bối cảnh quỹ đất trên mặt đất ngày càng hạn chế.
Tuyến hầm đặc biệt giữa lòng đô thị
Sân bay quốc tế Đà Nẵng nằm chỉ khoảng 3km từ khu vực trung tâm thành phố, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hàng không nhưng đồng thời cũng tạo ra một khoảng không gian lớn chia cắt mạng lưới giao thông đô thị.
Các tuyến đường hiện hữu phải tổ chức theo hướng vòng qua khu vực sân bay, khiến áp lực giao thông tập trung lên những trục kết nối xung quanh. Trong khi đó, khả năng mở rộng thêm hạ tầng trên mặt đất tại khu vực trung tâm ngày càng hạn chế.
Từ bài toán này, Đà Nẵng đang xem xét phương án phát triển một tuyến giao thông ngầm chạy qua khu vực sân bay.
Theo phương án sơ bộ, tuyến công trình có chiều dài khoảng 2,9km, bao gồm:
- Khoảng 570m hầm hở;
- Khoảng 1.450m hầm hộp;
- Gần 900m hầm đi dưới khu vực đường băng sân bay.
Đoạn hầm nằm dưới đường băng chính là yếu tố tạo nên tính đặc biệt của dự án. Nếu được cấp thẩm quyền thông qua và xây dựng, đây sẽ là công trình hầm ngầm chạy dưới đường băng sân bay hiện hữu đầu tiên tại Việt Nam.
Tổng mức vốn dự kiến khoảng 10.000 tỷ đồng, tuy nhiên con số này vẫn có thể thay đổi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện phương án.
Hai cách tổ chức giao thông đang được xem xét
Đà Nẵng hiện đặt lên bàn nghiên cứu hai phương án chính cho tuyến hầm.
Phương án thứ nhất là đưa tàu điện ngầm MRT và giao thông đường bộ vào chung một kết cấu hầm.
Phương án thứ hai bố trí hai loại hình vận tải trong hai hệ thống công trình độc lập, qua đó có thể tạo sự linh hoạt hơn trong tổ chức khai thác và quản lý vận hành.
Việc lựa chọn mô hình nào sẽ phụ thuộc vào hàng loạt yếu tố như hiệu quả đầu tư, nhu cầu vận tải, điều kiện địa chất, yêu cầu kỹ thuật, khả năng kết nối với mạng lưới giao thông hiện hữu và định hướng phát triển đô thị trong tương lai.
Thách thức lớn nhất nằm ở phần công trình bên dưới sân bay
Khác với các tuyến hầm đô thị thông thường, phương án lần này phải xử lý đồng thời hai không gian: hạ tầng giao thông nằm dưới lòng đất và hoạt động hàng không phía trên.
Đoạn dài gần 900m nằm dưới khu vực đường băng sẽ đòi hỏi những tiêu chuẩn đặc biệt về kết cấu và an toàn. Trong quá trình thi công, các yếu tố như rung động, biến dạng nền đất, ảnh hưởng tới kết cấu đường băng và khả năng duy trì hoạt động khai thác hàng không đều phải được tính toán kỹ lưỡng.
Bên cạnh đó, công trình còn phải đáp ứng những yêu cầu liên quan đến an ninh, an toàn hàng không và quốc phòng.
Sân bay quốc tế Đà Nẵng vừa phục vụ hoạt động hàng không dân dụng, vừa có ý nghĩa về quốc phòng. Do đó, phương án xây dựng công trình ngầm bên dưới khu vực sân bay sẽ cần được đánh giá toàn diện và lấy ý kiến của các cơ quan Trung ương có liên quan, trong đó có Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cùng các bộ, ngành chức năng.
Chưa phải dự án đã được quyết định đầu tư
Một điểm cần lưu ý là tuyến hầm hiện chưa phải dự án đã được phê duyệt đầu tư.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng, công trình mới đang trong giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi.
Nếu quá trình nghiên cứu ban đầu diễn ra thuận lợi, trong năm 2026 có thể hoàn thành bước đánh giá sơ bộ. Sau đó, dự án mới tiếp tục được xem xét để lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thực hiện các thủ tục liên quan đến chủ trương đầu tư.
Vì vậy, chiều dài tuyến, giải pháp kỹ thuật, tổng vốn cũng như thời điểm triển khai hiện vẫn có thể được điều chỉnh theo kết quả nghiên cứu.
Khai thác không gian ngầm để mở thêm hướng phát triển
Nếu được chấp thuận, tuyến hầm sẽ tạo thêm một hành lang giao thông xuyên qua khu vực sân bay, giúp giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường phải đi vòng quanh khu vực này.
Ý tưởng cũng phản ánh một xu hướng phát triển hạ tầng đang ngày càng được quan tâm tại các đô thị lớn: khai thác không gian dưới lòng đất thay vì chỉ mở rộng theo chiều ngang trên mặt bằng.
Với Đà Nẵng, đây có thể là bước thử nghiệm đáng chú ý trong việc kết hợp đường bộ và đường sắt đô thị trong cùng một chiến lược phát triển giao thông ngầm.
Nếu thành hiện thực, công trình không chỉ mang ý nghĩa về năng lực vận tải mà còn có thể tạo tiền đề cho những dự án hạ tầng ngầm phức tạp hơn trong tương lai.
Đà Nẵng mở rộng không gian phát triển
Bối cảnh nghiên cứu dự án cũng gắn với sự thay đổi lớn về quy mô hành chính của Đà Nẵng.
Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Quảng Nam chính thức sáp nhập vào TP. Đà Nẵng, đưa thành phố trở thành địa phương có diện tích lớn nhất trong nhóm 6 thành phố trực thuộc Trung ương, với quy mô khoảng 11.860km².
Không chỉ mở rộng về không gian, Đà Nẵng còn sở hữu sức hút đáng kể đối với cộng đồng quốc tế. Theo báo cáo Expat Insider 2022 của InterNations, Việt Nam đứng thứ 7 trong danh sách 52 quốc gia được đánh giá là những nơi lý tưởng cho người nước ngoài sinh sống, trong đó Đà Nẵng được xem là một trong những lựa chọn nổi bật.
Trước đó, năm 2018, tạp chí du lịch Live and Invest Overseas cũng đưa Đà Nẵng vào nhóm 10 địa điểm đáng sống trên thế giới.
Trong quá trình đô thị tiếp tục mở rộng, bài toán giao thông vì thế sẽ ngày càng cần những giải pháp có tính dài hạn. Tuyến hầm 2,9km mới chỉ là phương án đang được nghiên cứu, nhưng nếu vượt qua các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn và hiệu quả đầu tư, công trình có thể trở thành một dấu mốc mới trong quá trình phát triển hạ tầng ngầm của Đà Nẵng.