Sau gần một năm hoạt động trong chế độ ngủ đông, tàu thăm dò New Horizons của NASA đã chính thức khôi phục toàn bộ hệ thống và tiếp tục sứ mệnh khám phá những vùng không gian xa nhất của Hệ Mặt Trời. Hiện con tàu đang ở khoảng cách gần 9,5 tỷ km so với Trái Đất và vẫn hoạt động ổn định, mở ra thêm nhiều kỳ vọng về những dữ liệu khoa học giá trị trong thời gian tới.
New Horizons hoạt động trở lại sau 321 ngày ngủ đông
Theo thông tin từ NASA, tàu thăm dò New Horizons được chuyển sang chế độ ngủ đông từ ngày 7/8/2025 nhằm tiết kiệm năng lượng trong giai đoạn di chuyển qua vùng không gian rộng lớn giữa các thiên thể.
Đến ngày 23/6/2026, tàu đã tự động “thức giấc” theo chuỗi lệnh được lập trình sẵn bởi các kỹ sư tại Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng Johns Hopkins. Sau khi khởi động lại, toàn bộ hệ thống được xác nhận hoạt động bình thường và bắt đầu truyền dữ liệu thu thập trong suốt 321 ngày vừa qua về Trái Đất.
Do đang cách Trái Đất gần 9,5 tỷ km, tín hiệu vô tuyến từ tàu phải mất khoảng 9 giờ mới có thể truyền tới các trạm thu trên mặt đất.
Con tàu từng làm nên lịch sử khi khám phá Sao Diêm Vương
New Horizons là tàu vũ trụ đầu tiên và cũng là duy nhất từng bay qua hệ thống Sao Diêm Vương vào năm 2015, mang về những hình ảnh và dữ liệu có giá trị lịch sử.
Đến năm 2019, tàu tiếp tục thực hiện chuyến bay ngang qua Arrokoth – thiên thể xa nhất từng được con người khảo sát trực tiếp, nằm cách Sao Diêm Vương khoảng 1,6 tỷ km.
Kể từ đó, New Horizons vẫn không ngừng hành trình khám phá vành đai Kuiper – khu vực chứa hàng triệu thiên thể băng giá nằm ở rìa Hệ Mặt Trời, phía ngoài quỹ đạo Sao Hải Vương.
Tiếp tục nghiên cứu ranh giới giữa Hệ Mặt Trời và không gian liên sao
NASA cho biết New Horizons hiện đang di chuyển với tốc độ khoảng 483 triệu km mỗi năm.
Trong vài tuần tới, tàu sẽ bắt đầu nhiệm vụ nghiên cứu hydro tại vùng ngoại vi của nhật quyển – khu vực chịu ảnh hưởng của gió Mặt Trời. Những dữ liệu thu thập được sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về ranh giới giữa vùng ảnh hưởng của Mặt Trời và không gian liên sao.
Trước New Horizons, chỉ có hai tàu vũ trụ là Voyager 1 và Voyager 2 từng vượt qua khu vực này. Tuy nhiên, với hệ thống thiết bị hiện đại và độ nhạy cao hơn nhiều so với thế hệ trước, New Horizons được kỳ vọng sẽ mang lại những quan sát và kết quả nghiên cứu chi tiết hơn.
Chế độ ngủ đông giúp kéo dài tuổi thọ sứ mệnh
Theo các chuyên gia, chế độ ngủ đông là giải pháp quan trọng giúp giảm tiêu thụ năng lượng, hạn chế hao mòn thiết bị và tiết kiệm chi phí vận hành đối với các sứ mệnh không gian kéo dài nhiều năm.
Tính từ năm 2007, New Horizons đã trải qua 23 lần ngủ đông, với thời gian mỗi đợt kéo dài từ vài ngày đến nhiều tháng. Trong suốt thời gian này, ba thiết bị khoa học chính trên tàu vẫn tiếp tục âm thầm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu.
Dự kiến hoạt động đến thập niên 2030
New Horizons sử dụng nguồn điện từ máy phát nhiệt điện đồng vị phóng xạ (RTG), loại pin hạt nhân tạo điện nhờ quá trình phân rã của plutonium. Công suất của hệ thống sẽ giảm dần theo thời gian, do đó tuổi thọ nhiệm vụ phụ thuộc vào lượng năng lượng còn lại cũng như chiến lược quản lý của NASA.
Theo kế hoạch hiện nay, tàu New Horizons nhiều khả năng sẽ tiếp tục hoạt động đến thập niên 2030, tiếp tục gửi về Trái Đất những dữ liệu quý giá từ vùng không gian xa xôi mà rất ít tàu thăm dò từng đặt chân tới.